|| Devi Mahatmyam||

|| Sapta Sati||

||Chapter 4||


||om tat sat||

Select text in Devanagari Telugu Kannada Gujarati English

શ્રી શ્રીચણ્ડિકા ધ્યાનમુ
યાચણ્ડી મધુકૈટ બાધિદલની યા માહીષોન્મૂલિની
યા ધૂમ્રેક્ષણચણ્ડમુણ્દમથની યા રક્ત બીજાશની|
શક્તિઃ શુમ્ભનિશુમ્ભદૈત્યદલની યાસિદ્ધિદાત્રી પરા
સા દેવી નવકોટિ મૂર્તિ સહિતા માંપાતુ વિશ્વેશ્વરી||
||ઓમ્ તત્ સત્||
=============
શક્રાદિ સ્તુતિ
દેવી માહાત્મ્યે ચતુર્ધોધ્યાયઃ||

ઋષિરુવાચ||
શક્રાદયઃ સુરગણા નિહતેઽતિ વીર્યે
તસ્મિન્ દુરાત્મનિ સુરારિબલે ચ દેવ્યા|
તાં તુષ્ટુવુઃ પ્રણતિ નમ્ર શિરોધરાંસા
વાગ્ભિઃ પ્રહર્ષપુલકોદ્ગમચારુદેહા ||1||

દેવ્યા યયા તતમિદં જગદાત્મ્ય શક્ત્યા
નિઃ શેષદેવગણશક્તિ સમૂહમૂર્ત્યા|
તામમ્બિકાં અખિલદેવ મહર્ષિપૂજ્યાં
ભક્ત્યા નતાઃ સ્મ વિદધાતુ શુભાનિ સા નઃ||2||

યસ્યાઃ પ્રભાવમતુલં ભગવાનનન્તો
બ્રહ્મા હરશ્ચ ન હિ વક્તુ મલં બલં ચ|
સા ચણ્ડિકાઽખિલ જગત્પરિપાલનાય
નાશાય ચાશુભભયસ્ય મતિં કરોતુ||3||

યા શ્રીઃ સ્વયં સુકૃતીનાં ભવનેષ્વલક્ષ્મીઃ
પાપાત્મનાં કૃતધિયાં હૃદયેષુ બુદ્ધિઃ|
શ્રદ્ધા સતાં કુલજનપ્રભવસ્ય લજ્જા
ત્વાં ત્વાં નતાઃ સ્મ પરિપાલય દેવિ વિશ્વમ્||4||

કિં વર્ણયામ તવરૂપ મચિન્ત્ય મેતત્
કિઞ્ચાતિ વીર્યમસુરક્ષયકારિ ભૂરિ|
કિં ચાહવેષુ ચરિતાનિ તવાતિ યાનિ
સર્વેષુ દેવ્યસુરદેવગણાદિ કેષુ||5||

હેતુઃ સમસ્ત જગતાં ત્રિગુણાપિ દોષૈઃ
ન જ્ઞાયસે હરિહરાદિભિરપ્યપારા|
સર્વાશ્રયાદખિલમિદં જગદંશભૂત
મવ્યાકૃતાહિ પરમા પ્રકૃતિઃ ત્વમાદ્યા||6||

યસ્યાઃ સમસ્તસુરતા સમુદીરણેન
તૃપ્તિં પ્રયાતિ સકલેષુ મખેષુ દેવિ|
સ્વાહાસિ વૈ પિતૃ ગણસ્ય હેતુ
રુચ્ચાર્યસે ત્વમત એવ જનૈઃ સ્વધા ચ||7||

યામુક્તિ હેતુરવિચિન્ત્ય મહાવ્રતાત્વં
અભ્યસ્યસે સુનિયતેન્દ્રિય તત્ત્વસારૈઃ|
મોક્ષાર્ધિભિઃ મુનિભિરસ્તસમસ્તદોષૈઃ
ર્વિદ્યાઽસિ સા ભગવતી પરમાહિ દેવિ||8||

શબ્દાત્મિકા સુવિમલર્ગ્યજુષાં નિધાનં
ઉદ્ગીધરમ્ય પદપાઠવતાં ચ સામ્નામ્|
દેવી ત્રયી ભગવતી ભવભાવનાય
વાર્તા ચ સર્વજગતાં પરમાર્તિહન્ત્રી||9||

મેધાઽસિ દેવિ વિદિતાખિલશાસ્ત્રપારા
દુર્ગાઽસિ દુર્ગભવસાગરનૌરસઙ્ગા|
શ્રીઃ કૈટભારિહૃદયૈક કૃતાધિવાસા
ગૌરી ત્વમેવ શશિ મૌળિકૃત પ્રતિષ્ઠા||10||

ઈષત્સહાસ મમલં પરિપૂર્ણચન્દ્ર
બિમ્બાનુકારિ કનકોત્તમકાન્તિકાન્તામ્|
અત્યદ્ભુતં પ્રહૃતમાત્તરૂષા તથાપિ
વક્ત્રં વિલોક્ય સહસા મહિષાસુરેણ||11||

દૃષ્ટ્વાતુ દેવિ કુપિતં ભ્રુકુટીકરાળ
મુદ્યચ્છશાંક સદૃશચ્છવિ યન્ન સદ્યઃ|
પ્રાણાન્ મુમોચ મહિષઃ તદતીવ ચિત્રં
કૈર્જીવ્યતે હિ કુપિતાન્તક દર્શનેન||12||

દેવી પ્રસીદ પરમા ભવતી ભવાય
સદ્યો વિનાશયસિ કોપવતી કુલાનિ|
વિજ્ઞાતમેતદધુનૈવ યદસ્તમેતન્
નીતં બલં સુવિપુલં મહિષાસુરસ્ય||13||

તે સમ્મતા જનપદેષુ ધનાનિ તેષાં
તેષાં યશાંસિ ન ચ સીદતિ ધર્મવર્ગઃ|
ધન્યાસ્ત એવ નિભૃતાત્મજભૃત્યદારા
એષાં સતાભ્યુદયદા ભવતી પ્રસન્ના||14||

ધર્મ્યાણિ દેવિ સકલાનિ સદૈવ કર્મા
ણ્યત્યાદૃતઃ પ્રતિદિનં સુકૃતી કરોતિ|
સ્વર્ગં પ્રયાતિ ચ તતો ભવતી પ્રસાદા
લ્લોકત્રયેઽપિ ફલદા નનુ દેવિ તેન||15||

દુર્ગે સ્મૃતા હરસિ ભીતિ મશેષજન્તોઃ
સ્વસ્થૈઃ સ્મૃતા મતિમતીવ શુભાં દદાસિ|
દારિદ્ર્યદુઃખભયહારિણિ કા ત્વદન્યા
સર્વોપકાર કરણાય સદાર્દ્ર ચિત્તા||16||

એભિઃ હતૈર્જગદુપૈતિ સુખં તથૈ તે
કુર્વન્તુ નામ નરકાય ચિરાય પાપમ્|
સંગ્રામ મૃત્યુરધિગમ્ય દિવં પ્રયાન્તુ
મત્વેતિ નૂનમહિતાન્ વિનિહંસિ દેવિ||17||

દૃષ્ટ્વૈવ કિં ન ભવતી પ્રકરોતિ ભસ્મ
સર્વાસુરાનરિષુ યત્પ્રહિણોષિ શસ્ત્રમ્|
લોકાન્પ્રયાન્તુ રિપવોઽપિ હિ શસ્ત્ર પૂતા
ઇત્થં મતિર્ભવતિ તેષ્વપિ તેઽતિસાધ્વી||18||

ખડ્ગ પ્રભાનિકર વિસ્ફુરણૈઃ તથોગ્રૈઃ
શૂલાગ્ર કાન્તિનિવહેન દૃશોઽસુરાણામ્|
યન્નાગતા વિલયમંશુમદિંદુખણ્ડ
યોગ્યાનનં તવ વિલોકયતાં તદેતત્||19||

દુર્વૃત્તવૃત્ત શમનં તવ દેવિ શીલં
રૂપં તથૈતદવિચિન્ત્યમતુલ્ય મન્યૈઃ|
વીર્યં ચ હન્તૃ હૃત દેવ પરાક્રમાણાં
વૈરિષ્વપિ પ્રકટિતૈવ દયા ત્વયેત્થમ્||20||

કેનોપમા ભવતુ તેઽસ્ય પરાક્રમસ્ય
રૂપં ચ શત્રુભયકાર્યતિહારિ કુત્ર|
ચિત્તેકૃપા સમરનિષ્ઠુરતા ચ દૃષ્ટા
ત્વય્યેવ દેવિ વરદે ભુવનત્રયેઽપિ||21||

ત્રૈલોક્યમેતદખિલં રિપુનાશનેન
ત્રાતં ત્વયા સમરમૂર્થનિ તેઽપિ હત્વા|
નીતા દિવં રિપુગણાભયમપ્યપાસ્તં
અસ્માકમુન્મદસુરારિભવં નમસ્તે||22||

શૂલેન પાહિનો દેવિ પાહિ ખડ્ગેન ચામ્બિકે|
ઘણ્ટાસ્વનેન નઃ પાહિ ચાપજ્યાનિસ્સ્વનેન ચ ||23||

પ્રાચ્યાં રક્ષ પ્રતીચ્યાં ચ ચણ્ડિકે રક્ષ દક્ષિણે|
ભ્રામણેનાત્મ શૂલસ્ય ઉત્તરસ્યાં તથેશ્વરી||24||

સૌમ્યાનિ યાનિ રૂપાણિ ત્રૈલોક્યે વિચરન્તિ તે|
યાનિ ચાત્યન્ત ઘોરાણિ તૈ રક્ષાસ્માં સ્તથા ભુવમ્||25||

ખડ્ગશૂલગદાદીનિ યાનિ ચાસ્ત્રાણિ તેઽમ્બિકે|
કરપલ્લવસઙ્ગીનિ તૈરસ્માન્ રક્ષ સર્વતઃ||26||

ઋષિરુવાચ||

એવં સ્તુતા સુરૈર્દિવ્યૈઃ કુસુમૈઃ નન્દનોદ્ભવૈઃ|
અર્ચિતા જગતાં ધાત્રી તથા ગન્ધાનુલેપનૈઃ||27||

ભક્ત્યા સમસ્તૈઃ ત્રિદશૈઃ દિવ્યૈઃ ધૂપૈઃ સુધૂપિતા|
પ્રાહ પ્રસાદ સુમુખી સમસ્તાન્ પ્રણતાન્ સુરાન્||28||

દેવ્યુવાચ||

વ્રિયતામ્ ત્રિદશાઃ સર્વે યદસ્મતો અભિવાંચિતમ્|
(દદ્યામહમતિ પ્રીત્યા સ્તવૈરેભિઃ સુપૂજિતા||)29||

દેવા ઊચુઃ||

ભગવત્યા કૃતં સર્વં ન કિંચિદવશિષ્યતે|
યદયં નિહતઃ શત્રુરસ્માકં મહિષાસુરઃ||30||

યદિ ચાપિ વરો દેયઃ ત્વયાઽ સ્માકં મહેશ્વરિ|
સંસ્મૃતા સંસ્મૃતા ત્વં નો હિં સેથાઃ પરમાપદઃ||31||

યશ્ચ મર્ત્યઃ સ્તવૈરેભિઃ ત્વાં સ્તોષ્યત્યમલાનને|
તસ્યવિસ્તર્ધિ વિભવૈઃ ધનદારાદિસંપદામ્|| 32||

વૃદ્ધયેઽસ્મત્ પ્રસન્ના ત્વં ભવેથાઃ સર્વદામ્બિકે||33||

ઋષિરુવાચ||

ઇતિ પ્રસાદિતા દેવૈર્જગતોઽર્થે તથાત્મનઃ|
તથેત્યુક્ત્વા ભદ્રકાળી બભૂવાન્તર્હિતા નૃપ||34||

ઇત્યેતત્ કથિતં ભૂપ સમ્ભૂતા સા યથા પુરા|
દેવી દેવ શરીરેભ્યો જગત્ત્રયહિતૈષિણી||35||

પુનશ્ચ ગૌરીદેહા સા સમુદ્ભૂતા યથાભવત્|
વથાય દુષ્ટ દૈત્યાનાં તથા શુમ્ભનિશુંભયોઃ ||36||

રક્ષણાય ચ લોકાનાં દેવાનામુપકારિણી|
તત્ શ્રુણુષ્વ મયાખ્યાતં યથાવત્કથયામિ તે||37||

ઇતિ શ્રી માર્કંડેય પુરાણે સાવર્ણિકે મન્વન્તરે
દેવી મહાત્મ્યે શક્રાદિસ્તુતિર્નામ
ચતુર્થોઽધ્યાયઃ||
|| ઓમ્ તત્ સત્||
=====================================
updated 27 09 2022 1600